Νεα

Άσθμα! Πέντε μύθοι που πρέπει να αλλάξουν…

Το άσθμα είναι μία χρόνια ασθένεια των πνευμόνων, που χαρακτηρίζεται από φλεγμονή των αεραγωγών. Αυτή η φλεγμονή προκαλεί στένωση (μείωση της διαμέτρου τους), που καθιστά δύσκολη τη φυσιολογική ροή αέρα, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει την υπεραντιδραστικότητα σε διάφορα ερεθίσματα. Αφορά σε 235 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως σύμφωνα με στοιχεία του ΠΟΥ (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας) και θεωρείται η συχνότερη χρόνια νόσος της παιδικής ηλικίας.

 

Τα παιδιά με άσθμα θα έχουν πρόβλημα για πάντα.

 

Μύθος: Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι τα περισσότερα παιδιά θα ξεπεράσουν το άσθμα τους έως τη σχολική ηλικία (περίπου 4-6 ετών). Πρόκειται για τα παιδιά που ως μοναδικό αίτιο έχουν την έκθεση σε ιογενείς (συνήθως) λοιμώξεις και τα οποία μεγαλώνοντας ωριμάζουν (αναπνευστικά και ανοσολογικά) και αντιμετωπίζουν τις ιώσεις χωρίς ιδιαίτερα συμπτώματα. Ωστόσο, έως 40% θα εξακολουθήσει να έχει άσθμα και στη μετέπειτα ζωή του. Συνήθως αυτά είναι παιδιά στα οποία συνυπάρχει ιστορικό ατοπίας (ατοπική δερματίτιδα, τροφική αλλεργία, αλλεργική ρινίτιδα), είτε στα ίδια, είτε την οικογένειά τους. Είναι τα παιδιά με αλλεργικό, πλέον, άσθμα που είναι χρόνιο και χρειάζεται ολιστική αντιμετώπιση – παράλληλη δηλαδή αντιμετώπιση της συνυπάρχουσας ρινίτιδας και έλεγχο για το ενδεχόμενο χορήγησης ανοσοθεραπείας.

 

Εκτός των εισπνεόμενων σκευασμάτων δεν υπάρχει άλλος τρόπος οριστικής αντιμετώπισης του αλλεργικού άσθματος.

 

Μύθος: Η αντιμετώπιση των αναπνευστικών αλλεργιών (αλλεργική ρινίτιδα και άσθμα) είναι διπλή. Αφενός, θεραπεία των συμπτωμάτων της αλλεργικής προδιάθεσης με αντιισταμινικά, ενδορρινικά ή εισπνεόμενα spray και άλλα υποστηρικτικά σκευάσματα. Η αγωγή αυτή είναι μεν αποτελεσματικότατη αλλά δεν αλλάζει το αλλεργικό υπόστρωμα του παιδιού με συνέπεια την ανάγκη παρατεταμένης χορήγησής της. Αν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε αιτιολογικά την αλλεργία αυτό γίνεται με την ανοσοθεραπεία. Η μέθοδος αυτή οδηγεί στην παραγωγή ειδικών αντισωμάτων που «ανταγωνίζονται» τα αλλεργικά έτσι ώστε τελικά ο ασθενής να μην ενοχλείται από την αλλεργία του. Με τον τρόπο αυτό αλλάζει η φυσική πορεία της νόσου και μειώνονται (έως μηδενίζονται) οι ανάγκες για συμπτωματική αγωγή. Ο ασθενής παύει να είναι αλλεργικός!

 

Παράγοντες που προκαλούν ή επιδεινώνουν το άσθμα είναι μόνο τα αλλεργιογόνα της ατμόσφαιρας (αερο-αλλεργιογόνα).

 

Μύθος: Περίπου το 75% των ατόμων που έχουν αλλεργική ρινίτιδα από αεροαλλεργιογόνα (ακάρεα, μύκητες, γύρεις, επιθήλια ζώων) θα αναπτύξουν άσθμα, είτε εποχικό, είτε ολοετές. Ωστόσο, λόγω της υπεραντιδραστικότητας των αεραγωγών του πνεύμονα, υπάρχουν πολλοί ακόμη παράγοντες που προκαλούν συμπτώματα κρίσης άσθματος. Τέτοιοι είναι οι λοιμώξεις, τόσο από ιούς όσο και από βακτήρια, ένας παράγοντας που αφορά σε ιδιαίτερα μεγάλο ποσοστό τα παιδιά. Επίσης, ερεθιστικές ουσίες, όπως ο καπνός του τσιγάρου μπορεί να επιβαρύνει τα παιδιά με άσθμα και γι’αυτό το λόγο πρέπει να απαγορεύεται αυστηρά τουλάχιστον μέσα στο σπίτι και το αυτοκίνητο. Άλλες ερεθιστικές ουσίες είναι οι ρυπαντές της ατμόσφαιρας, ο καπνός από την καύση ξύλου, οι έντονες μυρωδιές από αρώματα και απορρυπαντικά, καθώς και η απότομη έκθεση σε κρύο αέρα. 

 

Η ρυθμιστική (καθημερινή) αγωγή για το άσθμα είναι λιγότερο σημαντική από τα ταχείας δράσης βρογχοδιασταλτικά (έκτακτης ανάγκης).

 

Μύθος: Στην ουσία πρόκειται για φάρμακα που χορηγούνται για διαφορετικό λόγο. Όταν τα παιδιά έχουν κρίση άσθματος (με βήχα, σφύριγμα στην ανάσα τους ή/και δύσπνοια) είναι απαραίτητη η χρήση των ταχείας δράσης βρογχοδιασταλτικών, ακόμη και συχνότερα από ότι δίνονταν παλαιότερα, για παράδειγμα κάθε 20 λεπτά αν είναι έντονη η κατάσταση. Από την άλλη, παιδιά που χρειάζονται συχνά (περισσότερο από 2 φορές την εβδομάδα ή 3-4 φορές το μήνα τη νύχτα) την παραπάνω αγωγή (το «μπλε εισπνεόμενο» – Aerolin), είναι απαραίτητο να εκτιμηθούν από το γιατρό τους, προκειμένου να ξεκινήσουν κατάλληλη χρόνια θεραπεία. Ο στόχος είναι με τη θεραπεία αυτή να μειωθεί ο αριθμός των εξάρσεων, η διάρκεια των κρίσεων όταν αυτές εμφανίζονται και, κατά συνέπεια, να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής τους. 

 

Τα παιδιά με άσθμα δεν μπορούν να αθλούνται.

 

Μύθος: Τα παιδιά με άσθμα μπορούν να έχουν με την κατάλληλη φροντίδα μια φυσιολογική ζωή, όπως και οι συνομήλικοί τους, χωρίς να περιορίζουν τις δραστηριότητές τους. Η έντονη σωματική άσκηση βέβαια (στίβος σε μεγάλες αποστάσεις για παράδειγμα) μπορεί να προκαλέσει κρίση άσθματος, ιδίως αν αυτό δεν αντιμετωπίζεται επαρκώς. Από την άλλη, αθλήματα «φιλικά στο άσθμα» θεωρούνται: η κολύμβηση, οι πολεμικές τέχνες, η ποδηλασία, η ενόργανη γυμναστική. Τα παιδιά, όμως μπορούν να διακριθούν ακόμη και σε αθλήματα όπως το μπάσκετ και το ποδόσφαιρο με ικανή προθέρμανση και έλεγχο του άσθματος με τα κατάλληλα – για την περίπτωσή τους – φάρμακα.

Οι γονείς πρέπει να συζητήσουν με το γιατρό των παιδιών τους ώστε, με βάση το ιστορικό και τον έλεγχο της αναπνευστικής λειτουργίας (η σπιρομέτρηση απαιτεί συνεργασία εκ μέρους του παιδιού), να δοθεί η κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή τόσο για τη φάση της ασθματικής κρίσης όσο και μακροχρόνια, αν αυτό απαιτείται. Η επίσκεψη σε αλλεργιολόγο είναι απαραίτητη, ιδίως αν το άσθμα συνυπάρχει με ρινίτιδα λόγω συγκεκριμένων αλλεργιογόνων, αφού σε αυτές τις περιπτώσεις η ανοσοθεραπεία μπορεί να απαλλάξει το παιδί από το πρόβλημά του για πάντα. Τα παιδιά πρέπει να παροτρύνονται να διαλέγουν το άθλημα που τα ενδιαφέρει. Σε συνεννόηση με το γιατρό και το γυμναστή τους καθορίζεται η προετοιμασία που απαιτείται, ώστε να μην στερούνται τίποτε και να μην νιώθουν μειονεκτικά σε σχέση με τους φίλους τους. Το άσθμα είναι μεν χρόνιο νόσημα, αλλά δεν υπάρχει λόγος να μας «χαλάει την καθημερινότητα».